Đâu xa bằng xứ Cạnh Đền

Đâu xa bằng xứ Cạnh Đền
Đâu xa bằng xứ Cạnh Đền
Muỗi kêu như sáo
Đỉa lền tựa bánh canh

Nhạc sĩ Hà Phương đã dựa vào những câu ca dao trên để sáng tác bài Em Về Miệt Thứ đầy xúc động, nói lên tâm sự cô gái Tiền Giang lấy chồng xứ lạ. Tuy nhiên trong câu hát tiếp nối “Em thương anh nên đành xa xứ, xuôi ghe chèo miệt thứ Cà Mau” chưa đúng, vì Cạnh Đền không phải ở Cà Mau.

Cạnh Đền là một địa danh bao bọc bởi rừng tràm và kinh nước đỏ ngầu thuộc xã Ninh Thạnh Lợi, huyện Hồng Dân (Bạc Liêu). Vùng này rừng rú, nước đọng quanh năm nên muỗi mòng, đỉa vắt sanh sôi rất nhiều.

Nguyên năm 1783, lúc Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn tầm nã ráo riết, ngài chạy trốn tới tận vùng U Minh. Trong số cung quyến cùng ngài lưu lạc có công chúa Ngọc Hạnh. Nàng là phận liễu yếu đào tơ không quen với cảnh sống gian lao, đầy muỗi mòng khí độc nên bị mắc bệnh thương hàn. Vì không có thuốc nên chỉ bốn hôm sau khi mắc bệnh, nàng qua đời. An táng xong công chúa ở giữa rừng, Nguyễn Ánh sai quan quân dựng đền thờ công chúa và chôn luôn chiếc ghe dùng lánh nạn quân Tây Sơn ở bên hông đền để đánh dấu (ghe này người ta đã đào lên trước năm 1975). Ở cạnh đền có con kinh chảy băng qua nên dân địa phương gọi luôn là Kinh Cạnh Đền.

Ngôi đền thờ công chúa Ngọc Hạnh đến ngày nay vẫn còn, như là dấu tích sót lại của một thời Gia Long Tẩu Quốc đầy bi hùng vậy.