Thuật toán mạng xã hội
Qua nhiều năm cải tiến, thuật toán mạng xã hội hiện đã rất tinh vi.
Giải thích một cách đơn giản thì nó sẽ theo dõi mọi tín hiệu nhỏ nhất do người dùng tạo ra để phân phối nội dung tới họ. Lượt thích, lượt bình luận, thời gian ở lại một bài đăng,… tạo nên dữ liệu để định hình hiệu quả một người dùng. Định hình xong thì điều chỉnh nội dung gây nghiện, để người dùng tiết ra dopamine nhanh liên tục, từ đó giữ chân họ trên nền tảng lâu hơn.
Thuật toán là thứ công cụ quỷ quyệt để các mạng xã hội thao túng tâm lý người dùng hiệu quả nhất.
Nó ép bạn xem những thứ mà nó muốn
Các nền tảng hay gọi mỹ miều thuật toán của họ là “cá nhân hóa”, nhưng thực tế thì ngược lại - nó biến chúng ta thành những nô lệ phải đọc, xem, nghe những thứ mà nó muốn.
Facebook Feed là một ví dụ minh họa rõ ràng. Sau khi cuộn qua 5 bài viết từ người không quen biết, 3 bài viết quảng cáo thì bạn mới được xem đúng 1 bài viết từ bạn bè. Meta xem bạn giống như một nô lệ xem quảng cáo không công, tiền quảng cáo thì họ bỏ túi :)))
Nếu bạn dùng mạng xã hội kiểu nó cho gì đọc đó, bạn sẽ bị cô lập trong thế giới quan cá nhân, ít tiếp xúc với các góc nhìn trái chiều. Lâu dài làm giảm khả năng tư duy phản biện, gia tăng tính định kiến. Ví dụ, khi người dùng tin rằng uống chanh muối chữa bệnh, thì nội dung trên feed của họ sẽ chỉ toàn là trái đất phẳng, vắc xin dùng để giết bớt nhân loại, uống nước kiềm chữa ung thư, nhịn ăn 7 ngày thải độc,… Nguy hiểm không?
Thêm vào đó, các bài đăng giật gân, gây tranh cãi hoặc kích động cảm xúc tiêu cực (phẫn nộ, sợ hãi) thường đạt lượng tương tác cao - nên tin nhảm, tin drama và thuyết âm mưu thường được thuật toán đẩy lên xu hướng. Trừ khi bạn có thể kiểm soát bài đăng trên Feed hiển thị theo thứ tự thời gian như trước năm 2018, còn không thì bạn sẽ phải chấp nhận chúng được ném vào mắt bạn mỗi ngày, cho dù bạn không muốn.
Nó ép bạn tạo ra những thứ mà nó muốn
Đây là lý do mình rời xa mạng xã hội.
Thuật toán thao túng chúng ta. Nó tạo ra thuật ngữ “content” khiến chúng ta tin rằng mọi thứ phải có mục đích, phải được tối ưu hóa, phải đạt được một kết quả nào đó.
Khi quyền lực của thuật toán đẩy một thứ gì đó trở nên viral, người ta liền hùa theo (hay là đu trend) - không hẳn vì nó tử tế hay thú vị, mà vì đó là thứ thuật toán xếp hạng cao. Và tệ hơn là, ai cũng mong đợi điều đó.
Thuật toán không quan tâm việc bạn vẽ chỉ vì khung cảnh đẹp.
Thuật toán không quan tâm việc bạn đã trút hết cảm xúc của mình vào từng câu chữ.
- Nó muốn sự nhất quán.
- Nó muốn một thương hiệu.
- Nó muốn bạn phải phù hợp với những khuôn khổ do nó đặt ra.
Thuật toán khiến chúng ta tự-kiểm-duyệt-chúng-ta trước khi chúng ta bắt đầu. Chúng ta giết chết những ý tưởng trước khi chúng được sinh ra, bởi vì chúng ta đoán rằng chúng sẽ không nhận được đủ lượt thích.
Ở thời đại này, việc đơn giản là tận hưởng mọi thứ đã trở thành gánh nặng.
Bạn bắt đầu nghi ngờ về cảnh hoàng hôn mà bạn muốn chụp.
Bạn do dự trước khi chia sẻ một suy nghĩ vì nó không phù hợp với những chủ đề thường ngày của bạn.
Bạn tự hỏi liệu việc cái bài đăng của mình có “đáng giá” hay không, khi biết rằng nó sẽ không được nhiều like.
Từ khi nào, mạng xã hội chỉ xoay quanh tỷ lệ tương tác và số lượng người theo dõi?
Từ khi nào, người dùng mạng xã hội lại phải chạy theo phục vụ thuật toán của các mạng xã hội?
Nếu như
Nếu như không bị thuật toán chi phối như bây giờ, có bao giờ bạn nghĩ:
Nếu tôi không muốn những thứ độc hại, vô bổ hiện ra trước mắt tôi mỗi ngày nữa thì sao?
Nếu tôi chỉ muốn vẽ một thứ gì đó xấu xấu hôm nay thì sao?
Nếu tôi thích viết những từ ngữ vô nghĩa, không muốn dạy dỗ hay truyền cảm hứng cho ai thì sao?
Câu trả lời cũng do bạn tự chọn. Mình thì không muốn trở thành một nô lệ không công, lướt mạng xã hội trong vô thức và chiều theo các nền tảng.
Mình muốn là con người. Một con người sống động, có hơi thở, với những sở thích thay đổi, những mâu thuẫn và những điều mới mẻ vẫn còn muốn thử.
Mình cũng không muốn thu nhỏ bản thân để được chú ý.