Trường Võ Thị Sáu

Trường THCS Võ Thị Sáu – ngôi trường xa lạ mà trước đó tôi chưa từng đi qua bao giờ, nay là nơi tôi sắp học lớp 6. Chẳng quen biết ai, chỉ có dăm ba đứa bạn trường cũ Phường 5 cùng thi vô đây.

Trường xây trên một khu đất hình tam giác, có 5 dãy, chẳng theo một chương pháp nào hết. Đối diện xéo cổng trước là đài phát thanh thị xã, cứ đúng 4 giờ nghe ra rả tiếng loa thông báo kết quả xổ số kiến thiết. Cổng sau xoay ra đường Hai Bà Trưng, tức là đường TTGDTX cũ chạy thẳng. Ở cổng sau có nhiều gốc dừa cao vút, ban đầu gửi xe ra vô cổng này, sau trường bị đập thì dời ra trước. Những dãy phòng thấp lè tè, lợp ngói, cộng thêm cái nóng Bạc Liêu chiếu xuống khiến lưng áo thầy cô và học trò lúc nào cũng ướt đẫm mồ hôi. Mùa mưa thì sân trường thường ngập như cái ao, ngồi trong lớp cũng thấy mát lạnh.

Cụm văn phòng

Cụm văn phòng gồm 4 phòng nhỏ liền kề nhau. Theo thứ tự từ cổng trước bước vô, đầu tiên là phòng Truyền Thống - trưng bày hình ảnh hoạt động về trường. Phòng Kế Toán kế bên. Cái màn hình máy tính của cô kế toán đặt sát cửa sổ quay ra hướng phòng nhạc, nên đi ngang qua thấy rõ hết cô làm gì. Phòng Ban Giám Hiệu ở giữa dãy, kê 3 cái bàn nhỏ, mấy cái tủ gỗ, và 1 cái giường đơn ở sau. Cuối cùng, rộng nhất là phòng họp giáo viên, kiêm nơi thầy cô ngồi đợi tới tiết. Phía trước dãy phòng này có nhiều bồn dừa kiểng che nắng rất hiệu quả.

Phòng nhạc

Phía sau cụm văn phòng là phòng nhạc, cũng không khác phòng học bình thường cho mấy. Cô dạy nhạc cho toàn trường tên Linh trẻ trẻ xinh xinh. Cái vách tường cuối phòng nhạc lợp nhựa, bị ghi chi chít những hàng chữ tầm xàm bá láp của học trò như “là người con gái không đái như đàn ông, đàn ông thì đứng, mà con gái thì ngồi”, “em yêu anh lắm Hùng ơi”, “Boom level 124, tuyển ox”... Bên phải phòng nhạc là căn nhà thiếc ọp ẹp của chú Tùng bảo vệ, ở giữa ngăn cách bởi cái đụn cát học nhảy xa thể dục. Sau nhà chú Tùng có gốc bàng nhỏ để tập kết chai, ly nhựa bán ve chai. Tụi học trò học thể dục, lâu lâu lại móc bao đựng ve chai đặng kiếm lon sữa bò chơi tạt lon. Xui xui gặp bữa bên trong toàn là kiến vàng, nhảy như khỉ mà tay thì không buông cái lon.

Dãy phòng thực hành

Dãy phòng thực hành bao gồm: phòng Tin Học - máy chạy Windows 95 ở năm 2008, phòng thực hành Hóa, phòng thực hành Lý, phòng thực hành Sinh. Phòng nào cũng khô ráo sạch sẽ, nhưng hình như có cái mùi gì đó như mùi tro trấu ướt. Phía sau dãy phòng thực hành là kho chứa ghế nhựa chào cờ. Thông với dãy phòng thí nghiệm là phòng Đoàn Đội. Phòng này ở giữa có cái bàn chà bá chiếm gần hết không gian.

Căn tin

Nằm phía sau dãy phòng thí nghiệm là căn tin hơi tối. Kế cửa căn tin có quầy bán chạp phô, bánh kẹo Trung Quốc của một bà tóc muối tiêu, tụi nhỏ gọi thân thương “Bà”. Quầy của bà chiếm ít không gian nhất căn tin nhưng hàng hóa khá đa dạng, treo lên từng dây, giá cũng rẻ. Gần Bà là quầy bán văn phòng phẩm, tập viết thước, khăn quàng, hình xăm các loại của một chị trẻ. Bữa nào chị này làm biếng là quầy nghĩ bán. Kế đến là một cô tóc hoa râm mà nhiều đứa gọi “Má”. “Má” bán hàng tương tự như “Bà” nhưng xịn hơn, như snack Poca, kẹo Mỹ, singum Thái... Dưới gốc cây còng - có một dì bán các loại đồ chiên, như khoai chiên, bột chiên đựng trong vỏ mì giấy; mua ăn tự chan mỡ hành. Chỗ lớn nhất là quầy bán nước. Sang thì uống Sting, phổ biến thì uống Pepsi, 7Up, Mirinda chai miểng. Đưa tiền xong, ông chủ quán đầu hói hoặc các chị gái xinh đẹp khui nắp ve cái rẹt, đổ nước ngọt vô ly nhựa, nước đá thì tự múc ở cái thùng kế đó. Hai đứa bạn hùn tiền lại, mua 1 chai-2 tẩy uống vừa đủ đã khát. Có khi nghèo quá thì mua cái tẩy không giá 1000đ, múc nước đá rồi châm nước trà đá uống ực ực cho đã cơn khát. Quầy nước thông ra đường Võ Thị Sáu nên có thể cúp học qua lối này được. Căn tin buổi sáng có thêm quầy mỳ gói, cơm sườn, bò viên, trái cây gọt sẵn ướp lạnh. Lâu lâu, chúng tôi lại thấy các anh hùng hảo hán chủ quầy tụ họp với nhau “Hoa Sơn Luận Kiếm” đánh tứ sắc.

Sân cát

Sân cát dài và rộng, lọt thỏm ở sau dãy lớp học xam xám thấp tè dọc xuống căn tin. Phía bắc đối diện đường Võ Thị Sáu, là một cái ao – vườn chuối, rác nước đọng tù lầy mọc đầy rau muống. Phía nam góc nhọn tam giác mọc đầy cỏ, gai dại, vài cây bạch đàn cao ngút ngàn. Góc này bị chắn lại tối thui bởi chỗ rửa chén của quán yogurt kế bên. Bìa phải sân trải dài, cập khu di tích tù Khám Lớn. Xung quanh sân đều có rào lưới B40, cây rêu trùm kín lên như những ngọn núi xanh biếc ấn tượng. Có vài chỗ lưới cong bị lợi dụng để chui ra ngoài cúp học. Mái hiên phía sau của dãy lớp học nhô ra che rất mát. Đây là chỗ ngồi chơi bắn đạn, chọi lon, nhảy dây, phóng cao. Còn đá banh? Có sẵn luôn khung thành bằng cột sắt ở đầu và cuối sân. Mỗi lần đá phải bỏ giày chạy chân không vì cát quá nhiều. Bụi bay lên mịt mù nhưng vẫn thích đá vì có nhiều “khán giả” đứng ngồi dọc theo mái hiên vừa ăn uống vừa coi. Sân cũng là chỗ bọn con trai và con gái hẹn nhau đánh lộn.

Quầy sách Bình Minh

Sẽ thiếu sót lớn nếu không nhắc đến quầy sách Bình Minh, nằm ở gần khu nhà vệ sinh. Nó là một cái phòng lợp hoàn toàn bằng thiếc, mặt tiền hướng ra đường Hai Bà Trưng, còn phần thân và cửa sau nằm lọt hẳn trong khuôn viên trường. Quầy sách chủ yếu bán quà lưu niệm nhiều, sách vở thì ít. Giờ ra chơi, nhiều bạn nữ các lớp tụ họp về quầy sách shopping. Các dịp 20/11 hay 8/3 khá đông khách, nam nữ gì cũng mua quà tặng thầy cô, nhờ gói giùm hộp quà từ tiết 1 - tới tiết 5 mới có. Đây cũng là một cửa ngõ cúp học, nhưng chỉ với những bạn nào quen, thân thiết với cô chủ, cổ mới cho thôi.

Trong trường có một bà lão mà tất cả mọi người đều gọi thân thương là Dì Năm hoặc Năm.

Dù không phải tạp vụ nhưng mỗi ngày Dì Năm đều châm nước bình thủy, xếp ly ở phòng chờ giáo viên cho thầy cô uống. Việc này của vợ chú Tùng bảo vệ, Dì Năm giành làm chắc vì thích; còn công việc mưu sinh thiệt của Dì Năm là đi vòng quanh trường nhặt ly nước, chai nhựa của lũ học trò vứt bừa bãi bán ve chai. Rác hay gì thì Dì Năm cũng nhặt hết. Những thứ bán được thì Dì Năm bỏ vô bao riêng, còn rác bỏ vô thùng rác lớn.

Có lần, thằng bạn giỡn lấy dép bỏ ra ngoài cửa sổ, đi ra lượm lại kiếm không có, nó gãi đầu “Còn nước cuối, tao với mày ra nhà Dì Năm hỏi”. Nhà Dì Năm nhỏ xíu, lợp thiếc ở ngay trước trường, chỗ hiện nay là cái vỉa hè rộng thênh thang. Bước vô thì thấy kia rồi, chiếc dép đang treo tòng teng trên vách, bên cạnh có nhiều chiếc khác, có cái cả đôi, có cái một chiếc. Chưa kịp hỏi, Dì Năm đã móm mém nói “Mấy con kiếm dép phải hôn? Hồi nãy Năm có lụm một chiếc của đứa nào đẹp lắm”. Nhận lại chiếc dép và cảm ơn xong, không ngăn nổi tò mò, tôi mới hỏi chớ Dì Năm giữ dép lại chi nhiều vậy? Bà cụ trả lời một câu tới bây giờ tôi còn nhớ hoài: “Năm lụm cho mấy đứa bán vé số, tội nghiệp tụi nó nắng nóng cháy thịt cháy da mà đi chưn không”. Sau bữa đó, chai nước ngọt uống xong, tôi không bỏ chung với rác mà đem bỏ vô cái bao của Năm dựng ở gốc cây bàng. Thấy nhiều đứa còn đưa tận tay luôn: “Con cho Năm chai nước”.

Bữa đó Trung Thu học thể dục. Sướng lắm, ra sân hít thở không khí trong lành, khởi động xong, tập luyện sơ qua cái thầy dạy, xong rồi thì tha hồ chơi đùa. Vài đứa có tâm hồn ăn uống đem bánh trung thu, bánh in theo ăn. Đem theo cả đống mà ăn đâu có hết. Bỗng một bạn nữ tôi không nhớ rõ là ai, nêu ý kiến “Hay tụi mình gom lại cho Dì Năm đi”. Thế là tôi vinh dự được lớp cử đi cho Dì Năm. Dì đang nhặt rác ở gần đó. Khom lưng chào xong tôi mới nói “Tụi con cho Năm nè, chúc Năm Trung Thu vui vẻ nha!” Giờ nhớ lại thấy câu đó sao giống giống như câu “sinh nhật vui vẻ nha!”. Dì Năm cảm ơn rồi rủ cùng ngồi ăn. Rồi dì hỏi con tên gì, học lớp mấy, nhà con ở đâu, ba má con làm gì,... Một hồi sau, Năm nói về Năm, rằng Năm sống ở trường này lâu rồi, từ hồi đâu năm bảy mươi mấy, từ hồi trường còn là trường Trung Học Bạc Liêu, rằng những giáo viên Năm quen hầu hết đã về hưu hoặc mất, rằng những kỷ niệm của bà với học trò của trường... Cả hai nói chuyện với nhau và nhìn bâng quơ về những dãy phòng lợp ngói bám đầy rong rêu thời gian, đâu đó tiếng chim hót khe khẽ trên cây phượng giữa sân trường.

Ngày khai giảng, tôi được sắp vô lớp 6/5 cô Hương chủ nhiệm. Chưa quen với nề nếp trường mới nên tôi thường bị cô phạt nằm dài trên bàn đánh.

Học trò Võ Thị Sáu thời đó khá đa dạng. Nghèo rớt mồng tơi như tôi cũng có, con nhà giàu xài tiền như nước cũng có. Thầy cô chủ yếu là từ miền Bắc vô năm 75 hoặc mới đi dạy; chỉ có một số ít là dạy trước 75 như thầy Đỗ chẳng hạn. Thầy cô cũng có dạy thêm, nhưng không đi học chẳng bị đì đóm gì hết.

Có duy nhất một đứa bạn cũ học chung lớp, chưa gì cũng nghỉ học sớm. Chuyện còn nhớ như vầy: Bữa đó chiều lấy xe về, tự dưng có thằng lớp 7 nào đó báo với nhà trường - xe Lina (tên nhỏ bạn) là của nó. Thời đó Martin 107 mới ra, chiếc nào cũng giống nhau. Xe và người lên văn phòng, mời phụ huynh từ Vĩnh Trạch vô làm việc 2 bên gia đình tới tối. Chẳng biết giải quyết thế nào mà sáng hôm sau Lina nó nghỉ học luôn. Tới bây giờ, tôi vẫn tin Lina nó không lấy của thằng kia, vì mấy hôm trước đó nó khoe mẹ nó mua cho nó Martin chạy đi học; với lại đâu ai lấy trộm xe rồi ở lại chạy vòng vòng trong sân trường đợi bạn về. Giờ cũng 6 năm rồi không gặp Lina...

Lớp 6, lớp 7 cứ thế bình yên trôi qua. Bắt đầu từ lớp 8, trường bị đập dần để xây lại.

Lớp 8 - nhớ nhất kỷ niệm bữa đó trường làm lễ gì đó dự kiến tiết 5 làm xong về luôn. Ai dè mưa tầm tã tới 6h. Từ 4h30, các lớp 8/1, 8/2, 8/3, 8/5 và 8/6 của tôi kéo hết ra tắm mưa; hai lớp chọn 8/4, 8/8 ngồi trong lớp nhìn; lớp 8/7 gần văn phòng muốn chạy ra tắm không được nên ngồi trong lớp hát Bỗng Dưng Muốn Khóc “đến phút cuối em chợt nhận ra anh”. Tới 6h vừa ướt vừa lạnh vừa đói vẫn phải xách ghế ra ngồi dự lễ. Làm đâu tới gần 8h mới xong, phụ huynh lại trường tìm con em xôn xao còn hơn đi biểu tình.

Lớp 9 thì có trò lâu lâu cái bì của tôi bị bay từ lầu 2 xuống do phạm trọng tội chọc Liên Minh Trâm răng khểnh lol

Giờ muốn quay lại lúc đó quá. Nhớ Dì Năm hiền khô. Nhớ thầy Thông dạy Sinh cứ vô tiết là “khủng bố” học trò. Nhớ thầy An nói giọng khó nghe dạy công dân hay cuốn tròn cuốn tập đánh đầu mấy đứa nói chuyện. Nhớ thầy Minh “mấy người” chủ nhiệm 2 năm. Nhớ thầy Mẫn, cô Hiên, cô Hiển, cô Thu, cô Hoà, thầy Tài, thầy Khôi...

Hồi đó lớp thầy Minh chủ nhiệm. Sĩ số là 42, nếu tôi nhớ không lầm theo stt bạn Nghịch Xuân.

Chơi chung với thằng Hùng, thằng Giang. Nhớ có bữa phụ đạo quậy phá đánh lộn gì đó, 3 đứa bị thầy Minh tán mặt bốp bốp bắt đứng phơi nắng ở ngoài lớp 7/4.

Chơi chung với Hân, Hạnh Dung. Có bữa đố vui ăn tiền về Đôrêmon, Conan, “trăm họ VN”. Chọc Nhung cận có cái bóp Boom Boom Boom.

Tiết thể dục thầy Trí, ngồi chơi nguyên tiết. Tội nghiệp bạn Huỳnh đã cố gắng hết sức nhưng vẫn ko nhảy qua xà nổi.

Tiết nhạc nhớ bạn Tâm zjt mua khoai chiên vô chuyền ăn vụng.

Tiết công nghệ nhớ cái lúc nấu ăn, rang đậu gì đó ngồi phá, ăn vụng trong lúc tụi con gái trong nhóm làm thấy mẹ.

Rồi diễn kịch tiết sinh hoạt với Thùy, Tới. Kịch bản lúc đó tôi viết tệ nhưng thấy thầy với lớp cười vui vẻ là vui rồi.

Cái lúc ở lại tập nghi thức buổi chiều mới vui làm sao. Bụng đói meo mà cứ phải đi đều bước ½. Tếu nhất là Duyên, cái tay “cán vá” duỗi thẳng ra ko được nên bị loại.

Những bữa cho thằng Vinh quá giang đi học.

Những bữa lớp trưởng Trúc Linh rơm rớm nước mắt vì bị thầy cô la.

Những bữa bị lớp 8 quăng ly nước đá vô ướt tùm lum lớp.

Những bữa mưa tầm tã, đi tới cầu Quay bị ướt nhẹp nhưng vẫn vô lớp tạt nước làm ướt đồ chung mấy thằng bạn.